paslanmaz çelik

Paslanmaz çelik doğal veya insan yapımı ortamlarda, korozyona ve oksitlenmeye karşı yüksek bir dirence sahip çeliklerdir. Fakat her bir uygulama için doğru kalite paslanmaz çelik uygulaması seçmek çok daha büyük öneme sahiptir. Nart Paslanmaz olarak öncelikli hedefimiz istenilen kaliteye hızlı, güvenli ve kaliteli sonuç almaktır.

304 Kalite Paslanmaz Çelik

304 kalite paslanmaz çelik, paslanmaz çeliğin temel çeşitlerinden biri olup, en yaygın kullanılanıdır. Bu paslanmaz çelik kalitesi; kimyasal bileşiminin, mekanik özelliğinin, kaynak yapılabilirliğinin ve korozyon-oksidayson direncinin fiyatına oranla çok iyi olması sebebiyle tercih edilir. Bu paslanmaz çelik kalitesi piyasada kolay bulunabilirlik açısından, kolay şekil verilebilmesi açısından ve rahat kaynak yapılabilmesinden ötürü en sık tercih edilen paslanmaz kalitelerinden birisidir. Bu kalitedeki malzemelerin korozyona dayanımı 303 kalite paslanmaz çeliklere oranla daha yüksektir. 304 kalite paslanmaz öztenitik paslanmazlar grubuna girmektedir.

304 kalite paslanmaz çelik, dünyada en yaygın olarak kullanılan paslanmaz çeliktir. Üretim kolaylığının yanı sıra, birçok ortamda farklı şekillerde kullanılabilmesi, bu kalite paslanmaz çeliğin dünya üzerindeki en yaygın paslanmaz olmasının sebebidir.

Aşırı zorlu ortamlar için uygun olmasa dahi, standart koşullarda fiyat-performans açısından en üstün paslanmaz kalitelerinden birisi olan 304 kalite paslanmaz, özellikle günlük hayatta hemen hemen her alanda kullanılmasıyla günlük hayatın bir parçası haline gelmiştir.

304 Kalite Paslanmaz Çelik Kullanım Alanları

En yaygın paslanmaz çelik kalitelerinden biri olan 304 paslanmaz çelik; kimya, petrokimya, ev aletleri, endüstriyel mutfaklar, otomotiv yan sanayi, gıda sanayin ve buna benzer çeşitli alanlarda sıkça kullanılır. Bu kalite paslanmaz dünya üzerinde en sık kullanılan paslanmaz çelik kalitesidir ve fiyat-performans açısından gayet makul olduğu için bir çok ortamda kullanılması tercih edilmektedir.

308 Kalite Paslanmaz Çelik

Çökeltiyle sertleştirilmiş paslanmaz çeliklerin bir avantajı da, bu malzemelerin mekanik olarak çalışılmaya, işlenmeye hazır bir şekilde, “işlem görmüş çözelti” şartlarında da temin edilebilmesidir. Mekanik işleme veya üretim sonrasında, çok basitçe bir düşük sıcaklık ısıl işlemi uygulanması yoluyla çeliğin mukavemeti istenildiği gibi artırılabilir. Bu işlem düşük sıcaklıkta yapıldığı için, üretilen veya uygulanılan malzemede sıcaklığa bağlı bozulmalar veya çarpıklıklar oluşmaz. Çökelmeyle sertleştirilen paslanmaz çelikler üç alt guruba ayrılır: Martensitik PH, yarı-östenitik PH ve östenitik PH. PH paslanmaz çelikler, alaşım oranına bağlı olmakla birlikte östenitik 304 kalite kadar korozyon direncine sahip olabilir. Tavlanmış şekilde korozyon dayanımı çok düşüktür. Bu nedenle ısıl işlemden önce kullanılmamalıdır. Yapıları da alt guruplarına göre BCT veya FCC veya her ikisi birden olabilir.

316 Kalite Paslanmaz Çelik

316 paslanmaz çelik, 304 kalite paslanmaz çeliğin içerisine molibden ve daha fazla nikel eklenerek elde edilen bir paslanmaz çelik kalitesidir. Bu içerik sayesinde 316 kalite paslanmaz çeliklerin korozyona dayanımı sert koşullu ortamlarda dahi (deniz suyu, asidik sıvılar vs.) çok iyidir. Ayrıca 316 kalite paslanmazların kopma dayanımı (ultimate strength), 304 kalite paslanmazlara oranla çok daha yüksektir. Firmamızda 316 kalite paslanmaz çelik malzemeler çubuk, altıköşe, lama ve kare şekillerinde ve aşağıdaki malzeme listesinde yer alan çeşitli kalınlıklarda bulunur. 316 kalite paslanmaz çelik 1.4401 kalite paslanmaz çelik olarak da adlandırılmaktadır.

316 Kalite Paslanmaz Çelik Kullanım Alanları

316 kalite paslanmazların malzemenin yüksek kalitede olması nedeniyle geniş kullanım alanı bulunmaktadır. Örneğin, aşındıran sıvıların tanklarında ve saklama kazanlarında, kimya ve petrokimya endüstrisinde, buhar kazanlarında, boya endüstrisinde, gıda tesislerinde ve madencilikte sıklıkla 316 (1.4401) ve türevindeki kalitelerde paslanmaz çelik malzemeler kullanılması tavsiye edilir.

317 Kalite Paslanmaz Çelik

300 serisi veya östenitik paslanmaz çelikler dünya toplam paslanmaz çelik üretiminin yaklaşık %60 ‘ini oluştururlar. Maksimum %0,15 karbon, minimum %16 krom ve östenitik yapıyı çok düşük sıcaklıklardan ergime sıcaklığına kadar kararlı kılmak amacıyla yeterli miktarda nikel ve/veya mangan içerirler. En çok bilinen türü 18/10 (304 kalite) paslanmaz çelik olarak tanınan ve %18 krom ve %8 nikel içeren çeliktir. AL-6XN ve 254SMO gibi “süperöstenitik” paslanmaz çelik olarak bilinen çelikler içerdikleri yüksek molibden (>%6) ve nitrojen ilaveleriyle ve yüksek nikelin gösterdiği yüksek stres korozyon direnci sayesinde çok etkin bir klorit çekirdeklenme ve çatlama korozyonu direnci gösterirler. “Süperöstenitik” ‘lerin yüksek alaşım içerikleri maliyetlerinin de çok yükselmesine neden olur. Bu nedenle tamamen aynı olmamakla birlikte benzer bir performansı, daha düşük maliyetle ferritik veya dubleks paslanmaz çelik gruplarından da elde edilebileceği unutulmamalıdır. En yaygın olarak bilinen östenitik kaliteler 304 ve 316 ‘dır. Östenitik paslanmaz çelikler manyetik değildirler ve ısıl işleme tabii tutulamazlar, süneklik özellikleri yüksektir, haddelemeyle sertleştirilebilirler ve mükemmel bir korozyon dayanımına, işlenebilirlik özelliğine ve kaynaklanabilirlik özelliğine sahiptirler. Yapıları FCC ‘dir.

430 Kalite Paslanmaz Çelik

430 kalite paslanmaz çelik özellikleri bakımından ferretik sınıfına giren, düşük karbonlu ve krom içerikli bir paslanmaz çelik kalitesidir. 430 paslanmaz malzemelerin kaynak yapılabilirliği sınırlıdır. Öte yandan 430 paslanmaz çelikler nikel ve molybden içermedikleri için 300 serisi paslanmaz çeliklere oranla fiyat açısından daha uygunlardır. Bu kalitedeki paslanmazlar kullanıldığı malzemelerde iyi bir yüzey görünümü sağlarlar. 430 kalite paslanmaz çelik malzemeler Nikel içermediği için mıknatıslanma yapabilir. 430 kalite paslanmaz çelik 1.4016 paslanmaz çelik olarak da adlandırılmaktadır. X6Cr17 olarakta adlandırılabilen bu paslanmaz çelik kalitesi ısıl işlem görmez ve 431 kaliteyle sıklıkla karıştırılabilmektedir. 430 ve 431 kalite malzemeler birbirlerinden oldukça farklı paslanmaz çelik kaliteleridir ve hiçbir açıdan benzememektedir.

Kullanım Alanları

430 paslanmaz çelik çubuk ve bu kaliteden üretilen malzemelerin kullanımı son dönemlerde dünyada ve Türkiye'de hızlı bir biçimde artış göstermektedir. Bu kalitedeki malzemelerin hareketli parçalarda ve çarpışmanın olduğu parçalarda kullanılması tavsiye edilmemektedir. 430 paslanmaz çubuk çeşitli şekillerde işlenerek dekoratif amaçlı yapılarda, otomativ endüstirisinde, yıkama makinelerinde, parlak yüzey istenen uygulamalarda, ev gereçlerinde ve mutfak eşyalarında kullanılmaktadır. Özellikle bulaşık makinelerinde ve buzdolaplarında sıklıkla 430 kalite malzemeler kullanılmaktadır.

Östenitik Paslanmaz Çeliklerin Kullanım Alanları

Malz. No. DIN SAE/AISI KULLANIM YERLERİ
1.4372 X12CrMnNiN17-7-5 201 Mutfak eşyaları, endistrüyel mutfak ürünleri ve pişirici ekipman ürünleri
1.4301 X5CrNi18 9 304 Gıda endüstrisinde aparat ve cihazlar, kaynak edilebilir, parlatılabilir ve iyi derin çekilebilir
1.4303 X5CrNi18 12 308;305 Kimya endüstrisinde ve cıvata yapımında
1.4305 X8CrNiS18-9 303 Gıda ve süt endüstrisinde torna parçaları, yağ, sabun, boyama, kağıt ve tekstil endüstrisi
1.4306 X2CrNi19-11 304 L Gıda, yağ, sabun ve suni iplik endüstrilerinde organik ve meyve asidine maruz parça ve araçlar
1.4311 X2CrNiN18 10 304 L N Kimyasal aparat yapımıda basınçlı kap süt, süt ürünleri ve bira endüstrisinde
1.4841 X15CrNi25-20 310 Fırın yapımında, buhar kazanlarında, petrol tesislerinde ve boru hatlarında
1.4845 X8CrNi25-21 310S Fırın yapımında, buhar kazanlarında, petrol tesislerinde ve boru hatlarında
1.4841 X15CrNiSi25-21 314 Fırın yapımında, buhar kazanlarında, petrol tesislerinde ve boru hatlarında
1.4401 X5CrNiMo17-12-2 316 Kimya ve selüloz endüstrisinde parça ve aparatlar, yağ yakıt boyama, sabun ve tekstil endüstrisi, süt ve bira endüstrisinde
1.4404 X2CrNiMo17-12-2 316 L Kimya ve selüloz endüstrisinde parça ve aparatlar, yağ yakıt boyama, sabun ve tekstil endüstrisi, süt ve bira endüstrisinde
1.4406 X2CrNiMoN17-11-2 316 L N Kimya ve selüloz endüstrisinde parça ve aparatlar, yağ yakıt boyama, sabun ve tekstil endüstrisi, süt ve bira endüstrisinde
1.4429 X2CrNiMoN17-13-3 316 L N Yüksek kimyasal dayanımlı basınçlı kap ve aparat
1.4435 X2CrNiMo18-14-3 316 L Selüloz, sentetik yün, tekstil ve yapay ipek endüstrilerinde yüksek kimyasal dayanımlı kaynak edilecek parçalar
1.4436 X3CrNiMo17-13-3 316,00 Selüloz, sentetik yün, tekstil ve yapay ipek endüstrilerinde yüksek kimyasal dayanımlı kaynak edilecek parçalar
1.4438 X2CrNiMo18-15-4 317 L Selüloz ve kimya endüstrisinde aparat yapımı, kimyasal taşıma kabı
1.4541 X6CrNiTi18-10 321 Gıda, film ve fotoğraf endüstrisi, ev aletleri ve aparatlar
1.4550 X6CrNiNb18-10 347 Gıda, film ve fotoğraf endüstrisi, ev aletleri ve aparatlar
1.4571 X6CrNiMoTi17-12-2 316Ti Kimya endüstrisinde aparat ve parçalar, tekstil, selüloz, boyama, fotoğraf, yapay reçine ve lastik endüstrisi

Martenzitik Paslanmaz Çeliklerin Kullanım Alanları

Malz. No. DIN SAE/AISI KULLANIM YERLERİ
1.4000 X6Cr13 403 Su ve buhar için konstrüksiyon parçaları, beyaz eşya, iç mimari
1.4006 X10Cr13 410 Su ve buhar için konstrüksiyon parçaları , gıda endüstrisinde
1.4021 X20Cr13 420 Aks, mil, pompa parçaları, vana konisi, meme iğnesi gibi yüksek dayanımlı parçalar
1.4024 X15Cr13 - Mil, pim, vana mili gibi konstrüksiyon parçaları
1.4031 X40Cr13 - Kesici takımlar için sertleştirilebilir çelik, geniş bıçak, makine bıçağı, jilet, makas, ölçme takımları rulmanlı yatak
1.4057 X22CrNi17 431 Gıda, sabun ve sirke endüstrisinde yüksek dayanımlı konstrüksiyon parçaları
1.4116 X45CrMoV15 - Her tür değerli kesici, ayrıca kısmen sertleştirilen parçalar

Ferritik Paslanmaz Çeliklerin Kullanım Alanları

Malz. No. DIN SAE/AISI KULLANIM YERLERİ
1.4002 X6CrAl13 405 Petrol endüstrisi aparat ve parçaları, su santrallerinde kaynaklı parçalar
1.4016 X8Cr17 430 1.4001'e benzer, fakat korozyon dayanımı daha yüksek, derin çekme daha iyi
1.4104 X12CrMoS17 430 F Otomatta işlenecek su ve buhar için cıvata,mil, burç gibi parçalar
1.4113 X6CrMo17 434 Yüksek korozyon dayanımlı otomobil ve motor parçalar
1.4510 X3CrTi17 XM8;430 Tİ Süt, gıda ve bira endüstrisinde kaynaklı parçalar